Tijdens mijn wandelingen kom ik op de mooiste plekken én ontmoet ik bijzondere mensen. Zo’n wandeling voelt vaak als een miniatuurversie van het leven zelf: soms weet je precies waar je heen wilt, en soms laat je je gewoon verrassen door wat er komt. Maar… volg jij het leven, zoals het zich aandient? Of leid jij het leven, zoals jij het diep van binnen verlangt?
Wat ik ontdekte: volgen en leiden zijn geen tegenpolen. Ze kunnen elkaar aanvullen, versterken én verrijken. De essentie zit ‘m in actie. In bewust kiezen, voelen en vertrouwen. En dat begint allemaal met één simpele vraag: hoe bewust ben jij je van jouw rol onderweg?
Laat je meenemen door deze gedachtegang en ontdek welke bijzondere uitkomst deze jouw gaat geven.
Dansen met de natuur in de Rottige Meenthe
Samen met een goede vriendin liep ik door de Rottige Meenthe in Friesland: een waterrijk, moerasachtig gebied vol kronkelpaden en rietkragen. Op een gegeven moment leek zij bijna dansend voor me uit te lopen, terwijl ik alleen nog maar kon volgen. Niet vanuit moeten, maar vanuit verwondering. Het pad voelde als een veerkrachtig kussen onder onze voeten en maakte onze wandeling tot een speelse dans.
We hoorden de mooiste geluiden, van vogels die wij niet kenden en zagen de mooiste bloemen en vlinders. Ondertussen genietend van betoverende geuren. In tegenstelling tot de naam mij deed vermoeden, bleek de dwaling in de Rottige Meenthe in Friesland een fantastisch avontuur.
We verwisselden regelmatig van rol: zij voorop, ik achteraan – en andersom. Zonder lading. Zonder strijd. Want uiteindelijk liepen we samen hetzelfde pad. Dat gaf me een diepe realisatie: ook in het leven wisselen die rollen voortdurend. Als de balans goed is, voelt het licht. En ja, soms kies je een verkeerde afslag, maar zelfs dan mag je opnieuw genieten van wat er al is.
Verbeelding als spiegel voor innerlijke richting
Onderweg kwamen we langs een verborgen rustplek – een idyllisch plekje – met een bijzondere vogelkijkhut. Geen gewone, maar eentje waarin je fantasievogels kon spotten, zoals de ‘Visgluiper’ of ‘Mestpikker’ – ontsproten uit de geest van beeldend kunstenaar O.C. Hooymeijer. Daar kon je kiezen: kijk je met de werkelijkheidskijker of onwerkelijkheidskijker? Wat een geniaal idee!
En de reis ging verder: we volgden bordjes die ons uiteindelijk bij het atelier van kunstenares Titi Zaadnoordijk brachten. Ook zij gaf ons – ondanks dat zij gesloten was – een inkijk in haar wereld vol kleur, eenvoud en verwondering. Op een plankje stond een zin die me raakte:
‘Mijn tijd gaat snel, mijn wandel traag. Soms vind ik een antwoord, maar vaker een vraag.’
Die zin bleef bij me. Want zo voelt het leven vaak ook. Vol vragen, die je uitnodigen om je eigen route te bepalen – door te voelen, te volgen, te durven leiden.
Volgen en leiden: interactie, afstemming en vertrouwen
Leiden betekent niet per se de weg wijzen voor een ander. En volgen is niet gelijk aan klakkeloos meegaan. De kracht zit ‘m in de afstemming. In het kunnen aanvoelen van timing, richting en intentie.
Soms volg je iemand die je vertrouwen geeft, waardoor jij ineens ook stappen durft te zetten die je eerder niet aandurfde. Soms ben jij degene die voorgaat, zodat een ander zijn eigen moed weer kan hervinden. En soms… loop je samen, zonder dat iemand de leider hoeft te zijn.
Wat mij opvalt in mijn werk met coachees: de rollen die we innemen in het leven vertellen veel over onze binnenwereld. Durf jij jezelf te volgen? Durf jij te leiden, zonder te trekken? Durf jij samen te wandelen, zonder het beter te willen weten?
Het Schaap als symbool: meer dan een volger

Een dier dat prachtig past bij dit thema is het Schaap. Niet voor niets kennen we het gezegde: ‘Als er één Schaap over de dam is, volgen er meer.’
Maar wist je dat het vaak een hamel is – een gecastreerde ram – die de kudde leidt? Juist door zijn rust. Schapen zijn nieuwsgierig, sociaal én enorm gevoelig voor energie. Ze blaten alleen als er iets aan de hand is: onrust, angst, dorst of honger. Anders zijn ze stil. Dat zegt iets over hun wijsheid: ze verspillen hun energie niet onnodig.
Ook het ‘zwarte Schaap’ heeft een functie: het schrikt roofdieren af en houdt de kudde veilig. En wist je dat Schapen hersenen hebben die veel geluidstrillingen kunnen verwerken? Schapen hebben dus een goed gehoor en beschikken over een groot scala aan emoties. Hun gevoeligheid is hun kracht. Wat als wij dat ook weer meer zouden durven inzetten?
Lessen van het Schaap: durf jouw pad te volgen én te leiden
‘Het Domme Schaap’ is dus een geheel misplaatste uitdrukking, want Schapen kunnen veel meer informatie verwerken dan de mens. Het Schaap nodigt je uit om:
- Je intuïtie serieus te nemen
- Te durven vertragen
- Te voelen wat jij écht nodig hebt
- Te volgen wat klopt, zelfs als dat anders is dan de massa
- En te leiden waar jij kracht en richting voelt
De symboliek van Schapen gaat over zachtheid, onschuld, sociale verbondenheid en volgzaamheid. Bijzondere eigenschappen die krachtige waarden kunnen zijn in relaties, als de aandacht ligt op de interactie. Deze eigenschappen zorgen voor vrede, rust en mededogen wat ons leert om met liefde naar onszelf te kijken. Om mededogen te hebben voor ons persoonlijke groeiproces én voor het groeiproces van anderen.
Laat je dus niet misleiden door het idee dat een volger zijn ‘zwak’ zou zijn. En laat het idee los dat je als leider altijd sterk moet zijn. De kracht zit in het kunnen schakelen, in het luisteren en in het vertrouwen op het ritme van jouw pad.
‘Het leven is kort, maar er is altijd genoeg tijd voor vriendelijkheid’
Laat deze quote van Waldo Emerson je inspireren om net als Schapen vriendelijkheid te verspreiden. Of je nu wandelt in de Rottige Meenthe, door het leven danst of voor een kruispunt staat: jij bepaalt of je leidt, volgt of samen oploopt. Het vraagt om voelen, kiezen en durven.
👉 Wil jij ontdekken hoe jij beter kunt afstemmen op jouw innerlijk kompas? Hoe jij de leider wordt van je eigen leven, zonder jezelf of de ander te verliezen?
Dan nodig ik je uit voor een inspirerende sessie natuurcoaching of een gratis verdiepend groeigesprek. Er is altijd een eerste schaap dat over de dam moet. Misschien ben jij dat wel. 💚
https://bespirit.nl/
Veelgestelde vragen
Een mannetjes schaap heet een ram en een gecastereerd mannetje een ‘hamel’. Deze laatste is rustiger en wordt van oudsher daarom gebruikt om een kudde te leiden. Deze heeft daarvoor een bel om zijn nek, waar de naam ‘belhamel’ vandaan komt.
Uit een wit mannetjesschaap (ram) en een wit vrouwtjesschaap (ooi) wordt soms een zwart schaap geboren. Dit heeft te maken met genen. Als beide ouders de factor ‘zwart’ in hun genen heeft, rolt er namelijk in één op vier gevallen een zwart lammetje uit.
Bij Schapen zie je het wit van de ogen niet, omdat dit als het ware opgesloten zit in de oogkas. Daarom ziet een Schaap minder diepte, maar kan deze wel goed in het donder zien. Door hun ovale pupil hebben zij een breder gezichtsveld dan bijna elk ander dier. Als een Schaap zijn kop laat hangen, draaien zijn ogen mee, waardoor ze een constant zicht hebben op hun omgeving.
